Σάββατο, 30 Ιουνίου 2012

Ο Ήφαιστος στη ζωγραφική του Πιέρο ντι Κόζιμο


Ο Ήφαιστος στην ελληνική και ρωμαική μυθολογία είναι ο θεός της φωτιάς, της  δημιουργίας και των τεχνών.Τα έργα του αποτελούσαν μοναδικά  έργα τέχνης όπως ήταν η ασπίδα του Αχιλλέα.
Για αυτό το λόγο κι οι καλλιτέχνες τον αγαπούσαν πιότερο απ'όλους τους θεούς.
Ο Ήφαιστος εξάλλου, είναι εκείνος, ο οποίος αγάπησε το ανθρώπινο γένος και δίδαξε στον πρωτόγονο άνθρωπο τη χρήση της φωτιάς.
Γιός του Δία και της Ήρας.Σα γεννήθηκε ο Ήφαιστος εκνευρισμένος  ο Δίας από την ασχήμια του, τον άρπαξε από το πόδι και τον εκσφεντόνισε μακριά.
Ο μικρούλης Ήφαιστος προσγειώθηκε στη Λήμνο.Εκεί οι κάτοικοι του νησιού έσπευσαν να τον βοηθήσουν.
Ο άσχημος κι  ανάπηρος Ήφαιστος ήταν όμως ευφυής και πολύ δημιουργικός για αυτό συχνά οι καλλιτέχνες θέλοντας να τον τιμήσουν,  δημιουργούσαν έργα με θέματα παρμένα από τις περιπέτειες του θεού.
Ένας σημαντικός Φλωρεντιανός ζωγράφος, ο Πιέρο ντι Λορέντσο (1462-1521), ο οποίος χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο Πιέρο ντι Κόζιμο[1] εμπνέστηκε  δυο έργα του από το θεό Ήφαιστο[2].
Το πρώτο φέρει τον τίτλο "Η εύρεση του Ηφαίστου στη Λήμνο".Το έργο υλοποιήθηκε ανάμεσα στα έτη 1495 και 1505.
Είναι μια ελαιογραφία σε μουσαμά, διαστάσεων  155 x 174 εκ., η οποία σήμερα βρίσκεται στο Ατενέο Γουάντσγορθ στο Χάρτφορντ των ΗΠΑ.
Ο Πιέρο ντι Κόζιμο απεικονίζει το μικρούλη Ήφαιστο γυμνό να  έχει πέσει στο νησί της Λήμνου και εκεί έξι κορίτσια να σπεύδουν χαρούμενα να  βοηθήσουν το θεό.
Το δεύτερο έργο του Πιέρο ντι Κόζιμο αποκαλείται  " Ο Ήφαιστος κι ο Αίολος εκπαιδεύουν τον πρωτόγονο άνθρωπο" κι είναι μια ελαιογραφία σε μουσαμά,διαστάσεων 155 x 166.
Μέχρι το 1885 το έργο ήταν εξαφανισμένο.
Το 1885 εμφανίστηκε στο Λονδίνο στην έκθεση "Old Masters" ως έργο του Λούκα Σινιορέλλι.Κάτοχος του έργου εμφανίστηκε η μαρκησία του Λοθιάν στο Νιουκαστλ, Αμπέι Ντάλκιθ.Την ίδια χρονιά  οι κριτικοί απέδοσαν το έργο στο Πιέρο ντι Κόζιμο.
Στο έργο αυτό του Πιέρο ντι Κόζιμο, ο Ήφαιστος μαζί με τον Αίολο εκπαιδεύουν τον πρωτόγονο άνθρωπο, ώστε ο άνθρωπος να μάθει να δαμάζει και να χρησιμοποιεί τη φωτιά προς όφελος του.
Με ένα ιδιοφυή τρόπο ο καλλιτέχνης παρουσιάζει τα οφέλη της φωτιάς.Θα προστάτευαν τον άνθρωπο από το κρύο, θα φρόντιζε τα παιδιά του καλύτερα, θα έφτιαχνε εργαλεία και θα κατασκεύαζε με τα εργαλεία του σπίτι για να  προστατευτεί.
Το έργο σήμερα βρίσκεται στην Οτάβα, στην Εθνική  Πινακοθήκη του Καναδά.
Τα δυο αυτά σημαντικά έργα του Πιέρο ντι Κόζιμο, με πρωταγωνιστή το θεό  Ήφαιστο αρχικά κοσμούσαν μια αίθουσα του Παλάτσο ντελ Πουλιέζε.Μετά το θάνατο του Φραντσέσκο Πουλιέζε και των υιών του τα έργα αποσύρθηκαν για να βρεθούν πολλά χρόνια αργότερα σε διάφορες πινακοθήκες.
Ευαγγελία Χ.Λιάπη



[1] Ο Πιέρο επέλεξε να χρησιμοποιεί το ψευδώνυμο Κόζιμο επειδή ήθελε να τιμήσει το δάσκαλο του στη ζωγραφική Κόζιμο Ροσσέλλι,στο εργαστήρι του οποίου είχε μαθητεύσει.
[2] Πηγή του ήταν το έργο του Βοκκάκιου "Η γενεολογία των ευγενών θεών"που τυπώθηκε και κυκλοφόρησε  το 1472 στη Βενετία.

Τρίτη, 26 Ιουνίου 2012

Επιστολικά δελτάρια του Μούδρου


Δυο επιστολικά δελτάρια του 1916 και του 1918.Το ένα είναι ασπρόμαυρο και το άλλο έγχρωμο.
Τίτλος:ΑΓΓΛΟΓΑΛΛΙΚΟΣ ΣΤΟΛΟΣ ΕΝ ΜΟΥΔΡΩ, FLOTTE ANGLO-FRANCAISE A MOUDROS-THE ENGLISH-FRENCH FLEET AT MOUDROS
1.Eπιστολικό ασπρόμαυρο δελτάριο.Aπεικονίζει τον αγγλογαλλικό στόλο στο Μούδρο της Λήμνου κατά τη διάρκεια του Α΄Παγκοσμίου Πολέμου. Παρουσιάζει τον  πρόχειρο στρατιωτικό καταυλισμό που είχαν στήσει στο λιμάνι του Μούδρου οι Σύμμαχοι της Αντάντ.
Στο Μούδρο της Λήμνου είχε εγκατασταθεί μια μεγάλη  ναυτική δύναμη της Αντάντ αποτελούμενη από 23 θωρηκτά, 15 αντιτορπιλικά, 5 καταδρομικά  και αρκετά άλλα μικρότερα και βοηθητικά πλοιάρια.
Η φωτογραφία έχει ληφθεί το 1916 στο Μούδρο από το φωτογράφο Αλέξανδρο Παναγιώτου.
Έργο ενός  σημαντικού φωτογράφου, με καταγωγή από την Ίμβρο, από το χωριό των Αγίων Θεοδώρων.
Ο Αλέξανδρος Παναγιώτου σπούδασε  ζωγραφική, στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας, με δάσκαλο, τον Γεώργιο Ιακωβίδη.
Το 1908 άνοιξε το πρώτο φωτογραφείο στην Αλεξανδρούπολη, το οποίο διατήρησε μέχρι και το 1914.Τότε αναγκάστηκε να εγκαταλήψει το Δεδε-άγατσς(έτσι αποκαλούσαν τότε την Αλεξανδρούπολη)ύστερα από τη συνθήκη του Βουκουρεστίου και την επώδυνη βουλγαρική κατοχή.
Την πενταετία 1914-1919 εργάστηκε στη Θεσσαλονίκη,σε ένα φωτογραφείο το οποίο είχε ανοίξει κοντά στο Λευκό Πύργο.Στη Θεσσαλονίκη κατέγραψε σημαντικές ιστορικές στιγμές της πόλης.
Ο Αλέξανδρος Παναγιώτου, επισκεπτόταν συχνά τη Λήμνο κυρίως το Μούδρο και με το φωτογραφικό του φακό κατέγραφε τις δραστηριότητες των Συμμάχων.
Οι φωτογραφίες του από τη περίοδο 1914-1919 αποτελούν  ιστορική καταγραφή.
Το 1919 επέστρεψε στην Αλεξανρούπολη κι άνοιξε  φωτογραφείο στη γωνία Μιαούλη και Δημοκρατίας, στο οποίο εργάστηκε αργότερα κι ο ανηψιός του, Σπύρος Μελετζής.
Το διάστημα 1941-1945 εξαιτίας του φόβου των Βουλγάρων ο Αλέξανδρος Παναγιώτου εγκαταστάθηκε και έζησε μαζί με την οικογένεια του στη Λήμνο.
Ο Αλέξανδρος Παναγιώτου λάτρεψε τις προσωπογραφίες.Πέθανε στην Αθήνα στις 8 Φεβρουαρίου του 1956.
Ο Αλέξανδρος Παναγιώτου είναι ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες φωτογράφους.Με τις φωτογραφίες του κατέγραψε λεπτομερέστατα τους Βαλκανικούς πολέμους και το μεσοπόλεμο στο νησί.
Κτίρια, κοινωνικές και πολεμικές δραστηριότητες, προσωπογραφίες αποτελούν σκηνές που ο φωτογραφικός του φακός αποτύπωσε.
Το επιστολικό ασπρόμαυρο μονόφυλλο δελτάριο του 1916 φέρει στρογγυλή σφραγίδα με την εγγραφή Base Army Office.
Φωτογράφος & Εκδότης:  Αλεξ.Παναγιώτου (Alex Panayotou)
Η εκτύπωση του επιστολικού χρωμολιθογραφικού δελταρίου έγινε στην Κέρκυρα  στο τυπογραφείο του Ασπιώτη από την CHROMOTYPOLITHOGR. G. ASPIOTIS FRERES CORFU.
2.Επιστολικό έγχρωμο Αρ Νουβώ δελτάριο."Souvenirs de Moudros".Η φωτογραφία του Αλέξανδρου Παναγιώτου αφού επεξεργάστηκε και επιχρωματίστηκε, κυκλοφόρησε σε Αρ Νουβώ έκδοση.
Τα μονόφυλλα επιστολικά δελτάρια ήταν το προσφιλές μέσο επικοινωνίας των στρατευμένων Συμμάχων Αγγλογάλλων, για να επικοινωνούν με τους οικείους τους και να τους ενημερώσουν για το πως περνούσαν.
Οι καιροί ήταν δύσκολοι και μέσα στη σκοτεινιά του πολέμου κυκλοφόρησαν οι όμορφες κάρτ ποστάλ της Αρ Νουβώ, με λουλούδια και σκηνές της Μπελ Εποκ για να απαλύνουν τη σκληρή πραγματικότητα και να μεταφέρουν από το στρατόπεδο του Μούδρου, το οποίο παρουσιάζουν ως μια ευρωπαική λουτρόπολη, ένα αισιόδοξο και ελπιδοφόρο μήνυμα.
Στην αρχική φωτογραφία προστέθηκε ένας αισιόδοξος, χαρούμενος κι εντυπωσιακός φόντος που δε θύμιζε σε τίποτα ότι προερχόταν από ένα στρατιωτικό καταυλισμό.   
Χαρούμενα χρώματα και μια γυναικεία κομψή κι  εντυπωσιακή Παριζιάνα με το ολόσωμο κόκκινο μαγιώ της κι ένα μικροσκοπικό καπελάκι μεταμόρφωναν υποσυνείδητα το Μούδρο σε ένα κοσμοπολίτικο ευρωπαικό θέρετρο.
Το έγρωμο επιστολικό δελτάριο έχει διαστάσεις:14Χ9. Στην οπίσθια πλευρά του φέρει την ημερομηνία Ιανουάριος 1918.
Φωτογράφος Αλεξ.Παναγιώτου (Alex Panayotou)
Εκδότης  άγνωστος.Πιθανότατα ο Umberto Adinolfi
Τόπος έκδοσης:Άγνωστος πιθανότατα Μάλτα.
Ευαγγελία Χ.Λιάπη



Δευτέρα, 25 Ιουνίου 2012

Η Ομοσπονδία Λημνιακών Συλλόγων στη 2η Αμφικτυονία


Η Αμφικτυονία αποτελεί μια πολιτισμική συνάντηση ελληνικών συλλόγων που διεξάγεται τα δυο τελευταία χρόνια στον Πειραιά.
Κατά τη διάρκεια των εκδηλώσεων οι συμμετέχοντες σύλλογοι από τα διάφορα μέρη της Ελλάδας παρουσίασαν δείγματα της πολιτιστικής τους  κουλτούρας.
Παραδοσιακοί χοροί, έθιμα, μοιρολόγια, θεατρικές παραστάσεις, τραγούδια κάθε τόπου ζωντάνεψαν στον Πειραιά τις ημέρες αυτές.
Ταυτόχρονα σε εκθεσιακά περίπτερα  παρουσίαζαν δείγματα της  γαστρονομία τους.
Φέτος στην 2η Αμφικτυονία, 22-24 Ιουνίου 2012, υπήρχαν δυο λημνιακά περίπτερα.Ένα της Ομοσπονδίας Λημνιακών Συλλόγων (ΟΛΣΥ) που εκπροσωπούσε τη Λήμνο και ένα της "Λημνιακής γης" με δείγματα της λημνιακής γαστρονομίας.
Την Κυριακή 24 Ιουνίου το εξαιρετικό χορευτικό τμήμα της Ομοσπονδίας Λημνιακών Συλλόγων παρουσίασε στο κοινό του Πειραιά παραδοσιακούς χορούς της Λήμνου όπως το κεχαγιάδικο,τον κατσιβέλικο και το χορό της Παναγιάς.
Η παράσταση του χορευτικού έγινε δεκτή με ενθουσιασμό από το κοινό ενώ η παρουσιάστρια της εκδήλωσης,  γοητεύτηκε από τα τσερβούλια που φορούσαν οι κεχαγιάδες και ανάφερε χαρακτηριστικά ότι είναι τα πιο εντυπωσιακά υποδήλατα παραδοσιακής στολής που έχει δει.
Ευαγγελία Χ.Λιάπη



Τρίτη, 19 Ιουνίου 2012

Οι πτήσεις της Αερο-Εσπρέσσο προς τη Λήμνο


Στα 1926 η ανώνυμη εταιρία Αερο-Εσπρέσσο Ιταλιάνα ήταν μια από τις μεγαλύτερες αεροπορικές εταιρίες της Ευρώπης.
Την 1η Αυγούστου του 1926 πραγματοποίησε την πρώτη διεθνή τράνσιτ πτήση στο εξωτερικό, με προορισμό  την Κωνσταντινούπολη.
Ήταν η αεροπορική γραμμή νούμερο τέσσερα της Αερο-Εσπρέσσο. Μπρίντεζι-Αθήνα- Κωνσταντινούπολη, με ενδιάμεσο σταθμό το Μούδρο της Λήμνου.
Η απόσταση που έπρεπε να διανύσει το υδροπλάνο ήταν 1400 χιλιόμετρα κι η συνολική διάρκεια της πτήσης ήταν γύρω στις εννιά με δέκα ώρες.
Λίγο μετά το ξημέρωμα της 1ης Αυγούστου του 1926, πραγματοποιήθηκε η πρώτη πτήση[1].
Ένα υδροπλάνο Savoia Marchetti S55 ξεκίνησε από το Μπρίντεζι με προορισμό τον αερολιμένα του  Φαλήρου.
Στην Αθήνα, η Αερο-Εσπρέσσο χρησιμοποιούσε τον αερολιμένα του Φαλήρου κι αν ο καιρός δεν της επέτρεπε την προσθαλάσσωση, είχε εναλλακτικά τους αερολιμένες της Ραφήνας κι λίγο αργότερα και του Πειραιά.
Τα δρομολόγια ήταν κάθε Δευτέρα από Μπρίντεζι, κάθε Τρίτη από Αθήνα και κάθε Παρασκευή από Κωνσταντινούπολη και Λήμνο.
Το υδροπλάνο[2] μπορούσε να μεταφέρει πλήρωμα 4 ατόμων, 9 επιβάτες και αλληλογραφία έως 17 κιλά.
Η πτήση γινόταν με  ένα υδροπλάνο I-AMES. Το υδροπλάνο που χρησιμοποιούσαν στην γραμμή 4 της Αερο-Εσπρέσσο ήταν ένα Σαβόια Μαρκέττι Σ55, δικινητήριο, με μηχανές Φιάτ, εκπέτασμα πτερύγων τα 24 μέτρα, μήκος 16,50 μέτρα, με τελική ταχύτητα τα 240 χιλ.,αυτονομία 1090 χιλ. και διέθετε εντυπωσιακή εσωτερική ξύλινη επένδυση.
Η διάρκεια της πτήσης Μπρίντεζι- Αθήνα ήταν τέσσερις ώρες ενώ η διάρκεια της πτήσης Αθήνα -Κωνσταντινούπολη ήταν γύρω στις πέντε ώρες, σύμφωνα με τη διαφήμιση της Αερο-Εσπρέσσο.
Η έδρα της εταιρίας στη Ρώμη ήταν στην οδό Εμίλια,στον αριθμό 86 ενώ τα γραφεία της εταιρίας στην Αθήνα ήταν στην οδό Πανεπιστημίου στον αριθμό 3.
Πιλότος του αεροσκάφους στην πρώτη πτήση από το Μπρίντεζι ήταν ο Ουμπέρτο Μανταλέννα[3],ένας πολυβραβευμένος στην Αεροναυπηγική,Ιταλός αεροπόρος.
Στη γραμμή Μπρίντεζι-Αθήνα-Κωνσταντινούπολη πιλοτάριζαν τα υδροπλάνα της Αερο-εσπρέσσο κι άλλοι δυο σημαντικοί αεροπόροι και μηχανικοί, οι Περουκάτι και  Μπεράλντι.
Από το Φάληρο,το υδροπλάνο ξεκινούσε νωρίς το πρωί με προορισμό την Κωνσταντινούπολη και ενδιάμεσο σταθμό, το Μούδρο της Λήμνου.
Στο Μούδρο, στα 1926 λειτουργούσε σημαντικός σταθμός στάθμευσης και ανεφοδιασμού καυσίμων.
Στην Κωνσταντινούπολη το υδροπλάνο προσθαλασσώνοταν, στο Μπουγιούκ Ντερέ, 25 χιλιόμετρα από την Κωνσταντινούπολη.
Η ανώνυμη αεροπορική μεταφορική εταιρία Αερο-Eσπρέσσο είχε υπογράψει με την ελληνική κυβέρνηση[4] σύμβαση κι είχε αναλάβει την εναέρια ταχυδρομική συγκοινωνία Ελλάδος-Ιταλίας και Τουρκίας.
Η Αερο-Εσπρέσσο είχε την αποκλειστικότητα της εναέριας διακίνησης της αλληλογραφίας ανάμεσα στην Ελλάδα-Ιταλία και Τουρκία.
Τον Οκτώβρη του 1926 μάλιστα είχαν τυπωθεί και γραμματόσημα[5] για να τιμήσουν την συνεργασία αυτή της ελληνικής κυβέρνησης με την Αερο-Εσπρέσσο.
Οι πτήσεις με το υδροπλάνο από το Μπρίντεζι προς τον αερολιμένα του Μούδρου συνεχίστηκαν μέχρι και τις 18 Φεβρουαρίου του 1930.
Τότε εγκαινιάστηκε ο αερολιμένας της Μυτιλήνης και η Αερο-Εσπρέσσο Ιταλιάνα σταμάτησε να πετά προς τη Λήμνο[6].
Το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια των ετών 1926-1930 πραγματοποιούνταν διεθνείς πτήσεις στη Λήμνο, υπήρξε ένας πολύ σημαντικός παράγοντας για την ανάπτυξη που τα χρόνια εκείνα παρουσίαζε το νησί, με επίκεντρο, το κοσμοπολίτικο λιμάνι του Μούδρου.
Ευαγγελία Χ.Λιάπη



[1] Οι επόμενες πτήσεις έγιναν στις 9 και στις 15 Αυγούστου του 1926.
[2]Τα υδροπλάνα που πετούσαν στη γραμμή Μπρίντεζι-Αθήνα-Λήμνο-Κωνσταντινούπολη έφεραν τα χαιδευτικά ονόματα "James" και "Jafer"
[3]Ο Ουμπέρτο Μανταλέννα υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους αεροπόρους όλων των εποχών.
[4]Η σύμβαση είχε υπογραφεί με το υπουργείο των 3Τ,δηλαδή Ταχυδρομείο-Τηλεγραφείο και Τηλεφωνείο.
[5]Η έκδοση αυτή των γραμματοσήμων έγινε γνωστή με το όνομα Πατακόνια και τη σειρά  σχεδίασε ο καθηγητής  Α.Γαβαλάς.Η εκτύπωση  είχε γίνει στο Μιλάνο με λιθογραφική μέθοδο.
[6] Οι Λημνιοί τότε αντέδρασαν και ζήτησαν από την εταιρία να προτιμάει  τη Λήμνο από τη Λέσβο για τις πτήσεις της,κάτι που όμως δεν υλοποιήθηκε.Ο αερολιμένας της Λήμνου διατηρήθηκε σε εφεδρία μαζί με εκείνο της Ιθάκης.Η Αερο-Εσπρέσσο μετά το 1930 άλλαξε πολιτική και επέλεξε άλλους αερολιμένες όπως εκείνους της Πάτρας,της Σύρου και της Ρόδου.

Τετάρτη, 13 Ιουνίου 2012

Το έθιμο του κλήδονα


Η ημέρα του Αϊ Γιαννού, που συμπίπτει με το θερινό ηλιοστάσιο και είναι η μεγαλύτερη ημέρα σε ηλιοφάνεια του έτους, είναι μια μέρα γεμάτη μάγια[1], μαντέματα,"αμίλητο" νερό, κόκκινο πανί, κλειδαριά και κακανούς.
Tην παραμονή της γιορτής του  Αϊ Γιαννού στην Λήμνο συνήθιζαν τα παλαιότερα χρόνια να τελούν το έθιμο του κλήδονα.
Το βράδυ της παραμονής της γιορτής του Αϊ Γιαννού[2],στις 23 Ιουνίου, ένα κορίτσι που ονομαζόταν Μαρία και  που ήταν αμφιθαλές(δηλαδή ζούσαν και οι δυο οι γονείς του) πήγαινε στη βρύση, στο πηγάδι ή στη πηγή του χωριού και έπαιρνε "αμίλητο"[3] νερό, το οποίο έβαζε μέσα σε ένα  κ’μάρ’[4].
Στη συνέχεια η κοπέλα,  έφερνε το αμίλητο νερό σε ένα σπίτι, εκεί, όπου είχε συγκεντρωθεί η συντροφιά των κοριτσιών.
Εκεί μέσα στο αμίλητο νερό της στάμνας,οι νέες κοπέλες τοποθετούσαν από ένα προσωπικό τους αντικείμενο.
Έβαζαν  κυρίως κοσμήματα, δαχτυλίδια, σκουλαρίκια, περιδέραια, καρφίτσες.
Τα αντικείμενα αυτά τα αποκαλούσαν "ριζικάρια".
Αν κάποια κοπέλα δε διέθετε κάποιο κόσμημα, μπορούσε να ρίξει ακόμα κι ένα κουμπί ή κάποιο άλλο αντικείμενο,το οποίο θα ήταν δικό της.
Όταν όλα τα κορίτσια είχαν τοποθετήσει κι από ένα προσωπικό τους αντικείμενο, σκέπαζαν το πήλινο δοχείο με ένα κόκκινο πανί κι από επάνω τοποθετούσαν και μια κλειδαριά.
Στη συνέχεια έλεγαν:
"Κλειδώσαμε τον κλήδονα,
τ’ άγιο Γιαννιού τη χάρη,
 κι όποιος είν' καλορίζικος,
πρωί θα ξενεφάνη.[5]"
Τη στάμνα την έβγαζαν έξω[6], στα άστρα.Πίστευαν, πως τα άστρα θα έστελναν τις μαγικές τους δυνάμεις και θα φανέρωναν το ριζικό και τα μελλούμενα στα ανύπαντρα κορίτσια.
Επίσης,την παραμονή του Αϊ Γιαννού στη Λήμνο συνήθιζαν να ανάβουν[7] στους δρόμους ή μπροστά από κάθε σπίτι, μια ή τρεις φωτιές[8] με καλαμιές, στις οποίες έρριχναν και τα μαγιάτικα στεφάνια και πηδούσαν (τρεις φορές), ενώ ταυτόχρονα έλεγαν:
 «Όξω ψύλλοι και κοριοί,
 μέσα η ρόγα η χρυσή. »
Πίστευαν ακόμα, πως τα μεσάνυχτα αυτής της ημέρας, ανοίγουν οι ουρανοί και αυτός που ξαγρυπνά την ώρα εκείνη, ότι ευχηθεί, θα πραγματοποιηθεί. 
Στην Αγιά Σοφιά της Λήμνου, σύμφωνα με τον λαογράφο Γ.Μέγα «τα κορίτσια παίρνουν ένα μαξιλάρι μακρύ και το ντύνουν, το κάνουν κούκλα, του βάζουν χέρια και το κλειδώνουν με κλειδαριά-σταυρώνουν τα χέρια και το κλειδώνουν. 
Το στήνουν όρθιο στο σ’κλί (πεζούλι εις το οπίσω μέρος του σπιτιού) και το φυλάγουν ως τη νύχτα τραγουδώντας και χορεύοντας.
Ο ήλιος, το πρωί της 24 Ιουλίου σύμφωνα με τη λαική παράδοση,«τρέμει ή γυρίζει κι είναι θαμπερός».
Ανήμερα τ' Αϊ Γιαννού, στις 24 Ιουνίου, πριν βγει ο ήλιος[9] συγκεντρώνονταν κι έβγαζαν ένα -ένα τα "ριζικάρια", λέγοντας:
«Ανοίξατε τον κλήδονα
στου Αϊ - Γιαννιού τη χάρη
κι ος είναι καλορίζικος
ας έρθει να το πάρει»
Σε κάθε αντικείμενο που έβγαζαν, διάβαζαν κι ένα δίστιχο από το ημερολόγιο,τους ημεροδείκτες[10].
Στη συνέχεια η συντροφιά σχολίαζε κι προσπαθούσε να ερμηνεύσει το κάθε δίστιχο.
Όταν τελείωνε η διαδικασία,οι κοπέλες έβαζαν στο στόμα τους μια γουλιά "αμίλητο" νερό και έφευγαν για τα σπίτα τους.
Πίστευαν, πως το πρώτο αντρικό όνομα, που θα άκουγαν κατά τη διάρκεια της επιστροφής τους στο σπίτι ,αυτό θα ήταν και το όνομα του άντρα, που έμελλε να νυμφευτούν.
Ευαγγελία Χ.Λιάπη



[1]Ο λαογράφος Γεώργιος Μέγας αναφέρει πως την ημέρα αυτή χρησιμοποιούσαν 1) την ονειρομαντεία ύστερα από την παρασκευή αρμυροκουλούρων που παρασκεύαζαν με το αμίλητο νερό, αλεύρι παρμένο από τρεις Μαρίες και μπόλικο αλάτι και την κατανάλωση τους, 2)την τεφρομαντεία, μαντεία και μαγικά  με τη στάχτη από τρεις φωτιές 3) την υδατομαντεία,επιχειρούσαν στην επιφάνεια του νερού του πηγαδιού να δουν το μέλλοντα γαμπρό κ.α..
[2] Στις 24 Ιουνίου η εκκλησία μας εορτάζει το γενέθλιον του Ιωάννη του Προδρόμου.
[3] Όσο διαρκούσε η διαδικασία το κορίτσι δεν θα έπρεπε να μιλήσει για αυτό και το νερό που κουβαλούσε το αποκαλούσαν "αμίλητο".
[4] Το κ'μάρ' (κμάρ) ήταν πήλινη στάμνα με ένα χερούλι.
[5] ή την παραλλαγή
 "«Κλειδώνουμε τον κλήδονα με τ' Αγιαννιού τη χάρη,
κι όποια 'χει καλό ριζικό να δώσει να τον πάρει».
[6] To ιδανικό ήταν να την τοποθετήσουν κάτω από μια τριαναταφυλλιά.
[7] Σύμφωνα με τον λαογράφο Γεώργιο Μέγα(1945) που επισκέφτηκε το νησί «Κάθα σπίτ’ αν΄φτ’ με καλαμνιές τρια κακανέρια, τρεις φωτιές μπρος την αυλή και τις πηδούν »
[8] Τις φωτιές τις αποκαλούσαν "κακανούς".Τη στάχτη από τους κακανούς, τη διατηρούσαν γιατί πίστευαν πως είχε μαγικές αποτροπικές δυνάμεις.
[9]Συγκεντρώνονταν πριν βγει ο ήλιος κι άνοιγαν τον Κλήδονα γιατί πίστευαν πως οι ηλιακές ακτίνες θα  εξουδετέρωναν τη μαγική επιρροή των άστρων.
[10] Συνήθως διάβαζαν τα δίστιχα που υπάρχουν στην πίσω πλευρά των ημεροδεικτών του ημερολογίου.
Διάβαζαν ακόμη ερωτικά ή σκωπτικά ποιήματα όπως:

Ο έρωτάς σου μ’ έκανε
κι αν στρώσω δεν κοιμούμαι
και σταυρό σαν χριστιανή
να κάμω δεν θυμούμαι
.........................................
Ανιστινάζου και πουνώ,
σι βλέπου πικραμένα
για σε, γειτονοπούλα μου,
που δε μι θες ιμένα
...........................................

Σήμερα που'ναι τ'Αι Γιαννιού,
του Θιού ζητώ μια χάρη
του χρόνου σα και σήμερα
να γίνουμε ζευγάρι.
 ......................................
 Καινούρια αγάπη κι παλιά
μι βάλανι στη μέση
δε ξέρου τώρα απ’ τσι δυο
του ποια θα μι κερδίσει
.......................................
 Πείσμα ισύ, πείσμα ιγώ,
και σα πεισματουθούμι
ποιόνα θα βάλουμι κριτή
πάμι να κριθούμι;
......................................
Μ’ έγνιψις, μι ξιγέλασις
μι τα καμώματά σου
κι μ’ έκανις κι έπισα
μέσα στην αγκαλιά σου
.......................................
Περιστεράκι θα γινώ
να κάτσου στην αυλή σου,
να κάνου πως εψόφησα
να διώ τη πόνισή σου